گیلان وکالت

اما و اگرهای خلع ید در قانون

۲۶ فروردین ۱۳۹۶ 1352
اما و اگرهای خلع ید در قانون

خلع ید به لحاظ حقوقی عنوان دعوایی است که مالک یک مال غیرمنقول (خانه، مغازه، زمین) به طرفیت متصرف غیرقانونی مال خود اقامه می‌کند و از دادگاه (امروزه شورای حل اختلاف) می‌خواهد...

خلع ید به لحاظ حقوقی عنوان دعوایی است که مالک یک مال غیرمنقول (خانه، مغازه، زمین) به طرفیت متصرف غیرقانونی مال خود اقامه می‌کند و از دادگاه (امروزه شورای حل اختلاف) می‌خواهد که به روند تصرف غیرمجاز متصرف پایان بخشیده و ملک وی را از تصرف او خارج کرده و تحویل او بدهند.

دعوای خلع ید را تعریف کنید؟

وقتی فردی مال دیگری را من غیر حق تصرف کند مالک مال غیرمنقول مثل صاحب یک دستگاه آپارتمان یا یک قطعه زمین طبق قانون می‌تواند از دادگاه تقاضای خلع ید کند و کسی که مال دیگری را من غیر حق تصرف کرده، مکلف به تحویل مال به صاحب آن است و اگر این مال به نحوی تلف شده باشد مکلف به پرداخت قیمت و یا مثل آن خواهد بود؛ بنابراین دعوای خلع ید در خصوص اموال غیرمنقول به وجود می‌آید.

اصل تعقیب چیست؟

اصلی در قانون وجود دارد که به صاحب مال حق می‌دهد آن مال نزد هر کس بود به او مراجعه کند که به آن اصل تعقیب می‌گویند؛ بنابراین برای اینکه صاحب‌مال بتواند مال خود را از ید متصرف خارج کند؛ باید دعوای خلع ید را مطرح کند.

مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای خلع ید کجاست؟

اصل بر این است که دعوا در محل اقامت خوانده مطرح گردد ولی مطابق ماده 12 قانون آیین دادرسی مدنی در دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول خواهان باید به دادگاهی که مال غیرمنقول در آن حوزه است، مراجعه کند. مثلاً درصورتی‌که آپارتمانی در کرج واقع شده باشد، اگرچه خوانده مقیم کرج نباشد دعوای خلع ید باید در دادگستری کرج مطرح شود. بدیهی است با توجه به اینکه قابلیت تجدیدنظرخواهی رأی صادر بر اساس تقویم خواسته تعیین می‌شود، دعوی از حیث معیار صلاحیت و قابلیت تجدیدنظرخواهی همان است که خواهان در دادخواست خود به‌عنوان تقویم خواسته معین نموده است و اگر خواهان خواسته خود را کمتر از سه میلیون ریال تقویم کند، رأی صادره قطعی و غیرقابل‌تجدیدنظر خواهد بود.

آیا دعوای خلع ید یک دعوای مالی است؟

بله خواهان باید بداند که دعوای خلع ید یک دعوای مالی است و مثلاً اگر کسی تقاضای خلع ید آپارتمانی را بکند باید آن را تقویم نماید و میزان آن به عهده خود خواهان است یعنی باید یک قیمتی معین کند مثلاً خواسته می‌نویسد خلع ید از یک دستگاه آپارتمان مقوم (قیمت شده) به مبلغ 50 میلیون تومان. گر چه آپارتمان ممکن است واقعاً 500 میلیون تومان قیمت داشته باشد ولی قانون‌گذار تقویم را به عهده خواهان گذاشته است.

آیا دعاوی خلع ید نیازی به هزینه‌های دادرسی دارد؟

بله به دلیل اینکه باید دادخواست تنظیم شود نیاز به هزینه‌های دادرسی و مراحل دادرسی خواهد بود.

هزینه دادرسی در دعوای خلع ید چگونه تعیین می‌شود؟

تمبر دعوای خلع ید یعنی هزینه دادرسی، ارتباطی به تقویم ندارد بلکه هزینه تمبر بر اساس ارزش منطقه‌ای که دفاتر دادگاه‌ها معین می‌کنند دریافت می‌شود و اما در زمان تقویم دادخواست باید خواهان پرونده، دلایلی مبنی بر اینکه مال مورد خواسته مثلاً آپارتمان به وی تعلق دارد را پیوست دادخواست خود کند. چون در دعوای خلع ید خواهان باید ثابت کند که مالک مال است و در مورد مالکیت باید توجه کرد که آیا مال مورد خواسته سابقه ثبتی دارد یا خیر؟ چون اگر ملک ثبت شده باشد خواهان باید دلیلی ارائه دهد که ملک به نام وی است و یا اینکه رسماً به وی انتقال داده شده است. درنتیجه اگر کسی با سند عادی و به اصلاح با قولنامه ملک ثبت شده را خریداری کند نمی‌تواند به استناد این قولنامه از دادگاه تقاضای خلع ید کند؛ اگرچه اصالت سند عادی محرز باشد؛ زیرا مطابق قانون، من‌جمله ماده 22 قانون ثبت ازنظر دولت ملکی که ثبت شده است کسی مالک است که یا به نامش ثبت شده و یا اینکه رسماً به وی انتقال داده شده باشد. ازاین‌رو اگر خواهان سند عادی داشته باشد باید الزام مثلاً فروشنده یا مالک رسمی را به تنظیم سند رسمی بخواهد و سپس تقاضای خلع ید کند.

درصورتی‌که ملکی من غیر حق در تصرف شخص باشد آیا در دعوای خلع ید اثبات آن از سوی خواهان ضروری است؟

بعد از اثبات مالکیت دومین مطلبی که خواهان باید در دعوای خلع ید ثابت کند این است که ملک من غیر حق در تصرف خوانده است. لذا اگر متصرف به یکی از طرق قانونی متصرف ملک شده باشد نمی‌توان خلع ید وی را خواست چون در دعوای خلع ید باید تصرفات خوانده من غیر حق باشد. نتیجه این می‌شود که در دعوای خلع ید، زمانی خواهان می‌تواند در دادگاه اقامه دعوا کند که دلایلی بر مالکیت و اینکه من غیر حق در تصرف خوانده است؛ داشته باشد.

آیا بدون سند رسمی می‌شود دادخواست خلع ید را تنظیم کرد؟

اگر ملکی فاقد سند رسمی بوده و سابقه ثبتی نداشته باشد؛ خواهان باید با ارائه دلایل مالکیت خود را ثابت کند. مثلاً می‌تواند به شهادت شهود استناد نماید، از دادگاه تقاضای تحقیق محلی کند و یا به دادگاه سند عادی ارائه دهد. در ضمن اگر در تقویم دعوای خلع ید میزان تقویم در حد صلاحیت شورای حل اختلاف باشد خواهان باید به شورای حل اختلاف مراجعه نماید.


برچسب ها:وکیل رشت،وکیل پایه یک دادگستری در رشت،وکیل پایه یک آقا در رشت،وکیل پایه یک خانم در رشت،قبول وکالت در رشت،مشاوره حقوقی در رشت،وکیل متخصص حقوقی در رشت،موسسه حقوقی در رشت،وکیل ماهر در رشت،وکیل خبره در رشت،وکیل ملکی در رشت،وکیل ثبتی در رشت ،وکیل دعوای خلع ید در شت،وکیل دعوای تصرف عدوانی در رشت،وکیل دعوای ممانعت از حق در رشت

منبع : پایگاه آموزشی قوه قضاییه

تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نگردیده است